ไตวายเฉียบพลัน (Acute Kidney Injury) รู้ทันก่อนสายเกินไป

ไตวายเฉียบพลัน (Acute Kidney Injury: AKI) คือภาวะที่ไตสูญเสียความสามารถในการทำงานอย่างรวดเร็วภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมงถึงไม่กี่วัน ส่งผลให้ของเสีย เช่น ยูเรีย และครีอะตินิน สะสมในร่างกาย รวมถึงเกิดภาวะน้ำเกินและสมดุลเกลือแร่ผิดปกติ ซึ่งอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

หน้าที่ของไต และความสำคัญต่อร่างกาย

ไตมีหน้าที่สำคัญ ได้แก่

• กรองของเสียออกจากเลือด
• ควบคุมสมดุลน้ำและเกลือแร่
• ควบคุมความดันโลหิต
• สร้างฮอร์โมนบางชนิด

เมื่อไตทำงานผิดปกติ จะส่งผลต่อหลายระบบในร่างกายทันที

สาเหตุของไตวายเฉียบพลัน

1. เลือดไปเลี้ยงไตไม่เพียงพอ

• ขาดน้ำรุนแรง (Dehydration)
• เสียเลือดมาก
• ภาวะช็อก
• ความดันโลหิตต่ำ

2. ไตถูกทำลายโดยตรง

• การติดเชื้อในกระแสเลือด (Sepsis)
• การใช้ยา เช่น NSAIDs, ยาปฏิชีวนะบางชนิด
• สารทึบรังสี (Contrast media)
• โรคไตอักเสบ

3. การอุดกั้นของทางเดินปัสสาวะ

• นิ่วในไต
• ต่อมลูกหมากโต
• เนื้องอก

อาการของไตวายเฉียบพลัน

• ปัสสาวะน้อยลง
• บวมตามร่างกาย
• อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย
• หายใจลำบาก
• คลื่นไส้ อาเจียน สับสน

ใครบ้างเสี่ยงเป็นไตวายเฉียบพลัน

• ผู้สูงอายุ
• ผู้ป่วยเบาหวาน ความดัน
• ผู้ป่วยโรคหัวใจ
• ผู้ป่วยใน ICU
• ผู้ที่ใช้ยาแก้ปวดเป็นประจำ

การรักษา

การรักษาจะขึ้นอยู่กับสาเหตุ เช่น การให้สารน้ำ หยุดยาที่มีผลต่อไต หรือในกรณีรุนแรงอาจต้องฟอกไต

“ไตวายเฉียบพลันเป็นภาวะที่ต้องรีบวินิจฉัยและรักษาโดยเร็ว ยิ่งรักษาเร็ว โอกาสที่ไตจะกลับมาทำงานได้ปกติก็ยิ่งสูง”
แพทย์เฉพาะทางอายุรกรรมโรคไต โรงพยาบาลพิษณุเวช

วิธีป้องกัน

• ดื่มน้ำให้เพียงพอ 1.5-2 ลิตร
• หลีกเลี่ยงการใช้ยาโดยไม่จำเป็น
• ตรวจสุขภาพเป็นประจำ
• ควบคุมโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ความดัน

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ไตวายเฉียบพลัน อันตรายไหม?

อันตรายถึงชีวิตได้ หากไม่ได้รับการรักษา

ไตวายเฉียบพลัน รักษาหายไหม?

สามารถหายได้ หากรักษาเร็ว

ไตวายเฉียบพลัน ต้องฟอกไตไหม?

ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรค

ปัสสาวะน้อย อันตรายไหม?

เป็นสัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม

ไตวายเฉียบพลัน กินอะไรได้บ้าง?

ควรควบคุมอาหารและปรึกษาแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง :

• กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข (DDC)
• แนวทางโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ประเทศไทย
• ข้อมูลรณรงค์วันไตโลก